تبلیغات
زندگی ، عشق ، امید - « مهارت خودآگاهی »
زندگی ، عشق ، امید
خواستن ، توانستن است

« مهارت خودآگاهی »

خودآگاهی چیست؟ «خودآگاهی» توانایی شناخت خود و آگاهی از خصوصیات، نقاط ضعف و قوّت، خواسته‌ها، ترسها و انزجارهاست. برای اكثر ما توصیف ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری خود برای دیگران، كار سخت و دشواری می‌باشد.به عنوان مثال ممكن است پاسخ به این سوال كه چه كسی هستیم، سخت و دشوار باشد.

  • اكثر ما فقط در مورد ویژگی‌های كلی و عمومی خود از جمله سن، جنس، نام خانوادگی، تحصیلات، وضعیت شغلی و ... خود صحبت می‌كنیم و از ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری خود اطلاعات كافی و مناسبی نداریم.
  • به عنوان مثال: نمی‌دانیم كه چه كارهایی را خوب می‌توانیم انجام دهیم؟ چه ویژگی‌های اخلاقی خوب و مثبتی داریم؟ به چه علت مهربان هستیم؟ چه ویژگی‌های منفی اخلاقی داریم.
  • رشد خودآگاهی به فرد كمك می‌كند تا دریابد تحت استرس قرار دارد یا نه و این معمولاً پیش شرط ضروری روابط اجتماعی و روابط بین فردی موثر و همدلانه‌ است.
  • به طور كلی در مهارت خودآگاهی می‌آموزیم كه: 

    • با تكیه بر نقاط قوت خود برای بهبود نقاط ضعف خود تلاش كنیم. آگاهی از نقاط ضعف باعث می‌شود كه فرد با استفاده از این آگاهی بتواند تسلط بیشتری بر خود داشته باشد.
    •  احساسات خود را بشناسیم. چون فردی كه از احساسات خود آگاه می‌شود می‌تواند آنها را كنترل كند. ناتوانی در كنترل و مهار احساسات می‌تواند به اعتیاد، خشونت و ... بیانجامد.
    •  از نیازهای خود اطلاع پیدا كنیم و یاد بگیریم كه از مسیرهای سالم نیازهای خود را مرتفع سازیم.
    • در زندگی خود اهداف واقعی را دنبال نماییم و از دنبال كردن اهداف غیرواقعی، تخیلی و كمال‌گرایانه پرهیز كنیم. چرا كه اهداف غیر‌واقع بینانه باعث ناكامی و به تبع آن خشم و خشونت می‌شود.
    • در نهایت خودآگاهی باعث ارزشمندی ما می‌شود و به ما كمك می‌كند تا دنبال ارزشهای واقعی به جای ارزشهای كاذب باشیم و رضایت كافی از زندگی داشته باشیم.
شناخت احساسات:
یكی از اجزای مهم مهارت خودآگاهی «شناخت احساسات» است.
  • از عوامل مهمی كه به ما كمك می‌كند زندگی خوب و موفق داشته باشیم این است كه خود را بشناسیم، احساس خوبی در مورد خود داشته باشیم و از كسی كه هستیم، شاد و راضی باشیم.
  • فكر می‌كنید كسی كه احساس خوبی نسبت به خود دارد چه ویژگی‌هایی دارد؟ تعدادی از ویژگی های چنین فردی به شرح ذیل است:
  • خصوصیات مثبت، توانایی‌ها و استعدادهای خود را می‌شناسد و به آن‌‌ها افتخار می‌كند.
  •  خصوصیات منفی و نقاط ضعف خود را می‌شناسد، می‌پذیرد و سعی می‌كند آن‌ها را اصلاح نماید.
  •  موفقیتها و شكستهای خود را می‌شناسد و می‌پذیرد.
  •  به خود و دیگران احترام می‌گذارد.
    برای رسیدن به اهداف خود تلاش می‌كند.
  •  شما چه احساسی در مورد خود دارید؟ آیا از كسی كه هستید، شاد و راضی هستید و احساس خوبی در مورد خود دارید؟
  •  آیا تا بحال شده فكر كنید دیگران از شما بهتر هستند و دوست داشته باشید ای كاش جای آنها بودید؟
    برخی اوقات افرادی كه به ما نزدیك هستند بیش از خود ما راجع به نكات قوت و آنچه كه ما را منحصر به فرد می‌سازد می‌دانند. بنابراین برای پی بردن به خصوصیات مثبت خود بهتر است فعالیت زیر را انجام دهید.
 
برادر یا خواهر
--------------
--------------
--------------
 یكی از والدین
--------------
--------------
--------------
خودم
--------------
--------------
--------------
یك استاد
--------------
--------------
--------------
نام خود را بنویسید
--------------
--------------
--------------
یك بزرگسال
--------------
--------------
--------------
یک همكلاسی دختر
--------------
--------------
--------------
 یك همكلاسی پسر
--------------
--------------
--------------
یك هم‌اتاقی
--------------
--------------
--------------


  •  در جدول زیر در خانه مركزی نام خود را در فضای خالی بنویسید.
  •  در خانه «خودم» سه خصوصیات را كه در مورد خود می‌پسندید یادداشت نمایند.
  •  از گروههای زیر (حداقل چهار نفر را بیابید كه شما را به خوبی می‌شناسد)، بخواهید سه خصوصیت را كه شما می‌پسندید نام ببرند. سپس پاسخهای آنها را در خانه‌های مربوط بنویسید. حالا بیندیشید:
    •  از پی بردن به اینكه افراد چه خصوصیاتی را در شما می‌پسندند چه احساسی پیدا می‌كنید؟
    • آیا به نكات قوتی در خود پی برده‌اید كه از آن اطلاع نداشتید؟
    •  آیا موردی وجود داشت كه هیچ‌كس به نقطه قوتی كه خود آن را مهم می‌پندارید اشاره‌ای نكرده باشد و شما از آن احساس ناامیدی كرده باشید؟
    • چگونه می‌توان دیگران را از این نقطه قوت آگاه ساخت؟
    •  آیا موردی وجود داشت كه در آن بیش از یك نفر به یك خصوصیت مثبت شما اشاره كرده باشد؟
    •  و در نهایت به این سوال پاسخ دهید كسی كه احساس خوبی نسبت به خود دارد در مورد خود چطور فكر می‌كند و چگونه رفتار می‌كند.
علاوه بر شناخت خصوصیات مثبت، شناخت نقاط ضعف خود نیز در آگاهی ما نقش مؤثری ایفا می‌كند.
شناخت نقاط منفی خود، پذیرش آنها و تلاش برای اصلاح آنها نیز می‌تواند احساس خوبی در ما بوجود آورد.
همه ما ممكن است یكسری خصوصیات منفی داشته باشیم و یا در انجام بعضی از كارها و یا دروس ضعیف باشیم.
...اگر به جای اینكه به خاطر این نقاط ضعف خود را سرزنش كنیم و یا خود را آدم بد و بی‌استعدادی بدانیم سعی كنیم آن‌ها را تغییر داده و یا اصلاح كنیم، آن وقت این نقاط ضعف تبدیل به خصوصیات مثبت و نقاط قوت می‌شود و احساس خیلی خوبی نسبت به خود پیدا می‌كنیم، آنگاه از كسی كه هستیم شاد و راضی می‌شویم.
در جدول زیر 3 مورد از خصوصیات منفی و یا كارهایی كه در آن‌ها ضعیف هستید، بنویسید. سپس اضافه كنید كه چطور می‌توانید آن‌ها را تغییر دهید و یا اصلاح كنید و اگر چنین كاری انجام دهید چه احساسی در مورد خود پیدا خواهید كرد. 

نقاط ضعف مننحوه اصلاح آننوع احساس پس از اصلاح
   

هوش هیجانی:
  • یكی دیگر از اجزای مهم مهارت خودآگاهی، پی بردن به«هوش هیجانی» خود می‌باشد. به راستی هوش هیجانی چیست؟
  • هوش هیجانی عبارت است : از توانایی شما برای اكتساب و به كار گیری دانش به دست آمده از احساسات خودتان و احساسات دیگران به منظور دستیابی به موفقیت بیشتر و بهره‌مندی از زندگی كاملتر.
  • رسیدن به چنین هوشی دارای مراحل زیر می‌باشد:
    • آگاهی از احساسات خود
    • كنترل و اعمال مدیریت بر احساسات به ویژه احساسات دلتنگ‌كننده.
    • خودانگیختگی یا داشتن منبع حمایت درونی
    • همدلی یا درك احساسات و علایق دیگران و احترام گذاردن به تفاوتهای موجود در احساسات افراد نسبت به پدیده‌های مختلف.
    • كنترل روابط
                   « اثرات سودمند هوش هیجانی بر اشخاص»
    • خودارزیابی و خودآگاهی.
    • شناخت نقاط قوت و حوزه‌های پیشرفت.
    • افزایش قابلیت و توانمندی‌های اجتماعی.
    • مهارت در كسب آرامش و اعتماد به نفس
  • افرادی كه هوش هیجانی بالایی دارند دارای
    « تفكر واگر» هستند، یعنی نسبت به نظرات دیگران بی‌تفاوت نبوده بلكه آن‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهند و با استدلال آنها را می‌پذیرند، یا رد می‌كنند و یا در صورت لزوم موارد ترمیمی به آن‌ها اضافه می‌نمایند.
  • این افراد دارای ویژگی « خودسامانگری» هستند یعنی، به ارزیابی توانایی‌های خود در مجموعه انسانی، گروهی و سازمانی می‌پردازند و طی آن جایگاه خود را براساس نقش‌هایی كه ایفا می‌كنند ترسیم می‌نمایند كه برای تحقق آن، ساماندهی روابط اجتماعی از اهمیت خاص برخوردار است.
    تجربه نشان داده كه هرگز توانمندی‌های افراد در كنج انزوا و عزلت به فعل در نیامده و عینی نمی‌شود.
  • گروه، اجتماع و همنوعان بستر مناسبی هستند كه طی یك فرایند بازخوردی، رفتار افراد را شكل و جهت می دهند.
عزت نفس:
  • از اجزای مهم دیگر خودآگاهی « عزت نفس» یا اعتماد به نفس می‌باشد. عزت نفس كلید اصلی بهداشت روان است.
  • عزت نفس منوط به میزان احترام و ارزشی است كه فرد برای خود قائل است. چنانچه قضاوت ما نسبت به ارزشهایی كه داریم مثبت باشد دارای عزت نفس مثبت و چنانچه قضاوت ما منفی باشد دارای عزت نفس ضعیفی هستیم.
  • برای بالا بردن عزت نفس خود سعی كنید.
    • روابط اجتماعی خود را گسترش دهید و با دوستان زیادی ارتباط برقرار كنید.
    • با خانواده خود ارتباط گرم و مستمر داشته باشید.
    • اهداف كوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت را به گونه‌ای طراحی كنید كه بتوانید به آنها دسترسی پیدا كنید.
    • نقاط ضعف خود را بعد از شناسایی برطرف كنید و به شناسایی نقاط قوت خود بپردازید.
    • هرگز خود را با دیگران مقایسه نكنید چون این ارزیابی منطقی نخواهد بود.
    • خویشتن پذیر باشید. یعنی، احساس غرور نمائید.
    • مثبت فكر كنید و همیشه سعی كنید نیمه پرلیوان را ببینید.
    • افرادی را بیابید كه بتوانید از آنها چیزی بیاموزید.
    • اتفاقات ناخوشایند زندگی خود را بپذیرید.
    • بر عادات ناپسند خود غلبه نمایید.
    • از هیچ چیز نترسید، چون ترس از موانع اعتماد به نفس است.
    • خود را به دیگران وابسته نكنید و حتی المقدور به دیگران كمك كنید.
    • همه را ببخشید. روح خود را آزاد كنید، نفرت را به دل راه ندهید.
 



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

سه شنبه 5 بهمن 1395 :: نویسنده : سیده فاطمه حسینی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : سیده فاطمه حسینی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی